Nie wiadomo jak długo
jeszcze pandemia będzie nas trzymała w domu, ale wszystko wskazuje
na to, że jeszcze chwilę to potrwa. I chociaż sytuacja zaczyna mi
coraz bardziej doskwierać (jak chyba każdemu z nas) przynajmniej o
jedno nie muszę się niepokoić. O książki. Mam ponad 90
nieprzeczytanych pozycji na półkach, plus tonę ebooków (z każdą
chwilą coraz więcej, bo sklepy prześcigają się w promocjach), a
tuż przed rozpoczęciem izolacji akurat odwiedziłam lokalne
biblioteki i przyniosłam dodatkowe kilka książek (bo przecież
potrzebuję). I właśnie jedną w z tych bibliotecznych zagłębiałam
się cały weekend.
„Kirke” autorstwa
Madeline Miller to znowelizowana wersja dobrze znanego mitu o
czarodziejce Kirke, która najbardziej się nam kojarzy z innym mitem
– tym o Odyseuszu powracającym do Itaki z wojny trojańskiej.
Jednak autorka nie ogranicza się tylko do tego fragmentu greckiej
mitologii – przeciwnie, oczyma Kirke śledzimy losy wielu innych
bogów, nimf i bohaterów. Miller sięga zatem po mit po Prometeuszu,
o Minotaurze, o Dedalu i Ikarze, Ariadnie i Tezeuszu. Czytamy o
wydarzeniach spod Troi i o początkach świata. Na kartach „Kirke”
pojawiają się dobrze nam znani bogowie, tacy jak Hermes czy Atena,
oraz ci pomniejsi. Wspomnieni zostają wielcy bohaterowie –
Achilles czy Herkules, a także zwykli ludzie wplątani w wydarzenia
dyrygowane przez bóstwa.
Opowieść wydaje się
toczyć leniwie, bohaterowie pojawiają się i znikają, by zrobić
miejsce dla kolejnych, ale z czasem czytelnik uzmysławia sobie, że
pomimo powolności wydarzyło się w tej książce bardzo wiele, a
wciąż przed nim mnóstwo stron, zaś postaci występujące
wcześniej odnajdują, czasem niespodziewanie, swoje znaczenie w
kolejnych etapach życia głównej bohaterki. Sama Kirke jest
fascynującą postacią, nie tylko dzięki temu co o niej wiemy ze
starożytnej mitologii, ale przede wszystkim dzięki temu, jak
Madeline Miller ją wykreowała. Z niewinnej i naiwnej nimfy
powstanie niezależna i potężna czarownica, której lękać się
będą najwięksi, a obserwowanie jej powolnej przemiany jest
prawdziwą literacką ucztą. Kirke uczy się na własnych błędach,
bierze odpowiedzialność za swoje czyny i docenia wagę ciężkiej
pracy i silnej woli. A jednocześnie jest postacią z krwi i kości,
o którą się niepokoimy i która wystawiana jest co raz na próby,
które łamią serce. Zdecydowanie była to jedna z najbardziej
emocjonalnych czytelniczych przejażdżek w tym roku.
Co należy jeszcze
podkreślić to sposób, w jaki autorka traktuje grecką mitologię,
bowiem często gęsto jej elementy są wykorzystywane przez pisarzy w
sposób bardzo dowolny, często niemający nic wspólnego z
oryginałem. Tutaj mity zostały potraktowane poważnie, a fabuła
odbiega od oryginały tylko wtedy, gdy jest to konieczne dla
prowadzenia akcji. Greccy bogowie byli okrutni i bezwzględni, i tacy
właśnie są w „Kirke”, zaś powiązania między nimi są tak
samo pokręcone, jak opowiadali starożytni. Zatem wielbiciele mitów
greckich mogą bez lęku sięgać po tą powieść bez obaw, że będą
chcieli nią rzucić o ścianę.
Madeline Miller jest
również autorką drugiej powieści o tematyce greckiej mitologii -
„Achilles. W pułapce przeznaczenia”, po którą również
zamierzam wkrótce sięgnąć, chociaż jak słyszałam, łamie
serce. Zaryzykuję, bo dla tej autorki warto.
Moja ocena: 5/6
Madeline Miller Kirke
Tłum.
Paweł Korombel
Wyd.
Albatros
Warszawa
2018
